Pasta: van eenvoudig gerecht tot culinaire klassieker

Pasta is een van de meest gegeten gerechten ter wereld. Van spaghetti met tomatensaus tot een romige rigatoni met kip, de mogelijkheden zijn eindeloos. Geen enkel ander product staat zo centraal aan tafel in zo veel verschillende landen en culturen. Toch weten veel mensen verrassend weinig over dit alledaagse product. Hoe maak je het precies goed klaar? Wat zijn de voedingsstoffen? En welke vormen zijn er eigenlijk allemaal? Dit zijn vragen die veel mensen stellen, maar waarop ze niet altijd een duidelijk antwoord vinden.

De herkomst van pasta en hoe het gemaakt wordt

Pasta heeft zijn wortels in Italië, al zijn er aanwijzingen dat vergelijkbare deegproducten ook in China en het Midden-Oosten al eeuwen geleden bestonden. De Italiaanse variant zoals we die nu kennen, is gemaakt van griesmeel van durum tarwe en water. Soms worden ook eieren toegevoegd, zoals bij verse tagliatelle of pappardelle. Het deeg wordt gekneed, uitgerold en daarna in allerlei vormen gesneden of geperst. Gedroogde versies, zoals penne en fusilli, zijn weken houdbaar. Verse varianten, zoals lasagnevellen of ravioli, zijn maar een paar dagen goed.

De vele vormen en hun verschil in gebruik

Er bestaan meer dan driehonderd soorten noedels en deegwaren, elk met een eigen doel in de keuken. Lange, dunne soorten zoals spaghetti of linguine passen goed bij gladde sauzen op basis van olie of tomaat. Buisvormige varianten zoals rigatoni en penne houden dikke sauzen beter vast door hun holle structuur. Dan zijn er ook de kleintjes, zoals orzo. Orzo ziet eruit als rijstkorrels, maar is gewoon pasta gemaakt van tarwe. Het wordt veel gebruikt in soepen, salades en ovenschotels. Voor een volledige maaltijd reken je ongeveer 100 gram ongekookte orzo per persoon, wat na het koken ongeveer 200 gram wordt. Bij andere soorten geldt een vergelijkbare richtlijn: gemiddeld 80 tot 100 gram droog per persoon voor een hoofdmaaltijd.

Voedingswaarde en een plek in een gevarieerd menu

Deegwaren bevatten voornamelijk koolhydraten, die het lichaam energie geven. Een portie van 100 gram ongekookte spaghetti levert ongeveer 350 kilocalorieën. Naast koolhydraten zit er ook eiwit in, gemiddeld zo’n 12 gram per 100 gram. Vetten zijn er nauwelijks in terug te vinden. Volkoren varianten bevatten meer vezels dan de witte versies, wat goed is voor de spijsvertering. Ze hebben ook een lagere glycemische index, wat betekent dat de bloedsuikerspiegel minder snel stijgt na het eten. Het is een gerecht dat goed past in een gevarieerd voedingspatroon, zolang je ook genoeg groenten, eiwitten en gezonde vetten toevoegt aan de maaltijd.

Tips voor het koken van pasta

Goed koken begint bij voldoende water. Gebruik minimaal één liter water per 100 gram droog product. Breng het water aan de kook voordat je het deegproduct toevoegt, en voeg zout toe zodat het water smaakt. Dat geeft smaak aan het eindresultaat. Roer in het begin regelmatig om kleven te voorkomen. De kooktijd verschilt per soort: spaghetti heeft gemiddeld 8 tot 10 minuten nodig, terwijl verse tagliatelle al in 2 tot 3 minuten gaar is. Kook het altijd „al dente“, wat betekent dat het nog een klein beetje weerstand geeft als je erin bijt. Spoel het na het afgieten nooit af met koud water, want dat spoelt het zetmeel weg waaraan de saus goed hecht.

Veelgestelde vragen

Hoeveel pasta kook je per persoon?
Voor een hoofdmaaltijd reken je ongeveer 80 tot 100 gram droog product per persoon. Na het koken verdubbelt het gewicht ongeveer. Voor een bijgerecht of lichte maaltijd is 60 gram droog per persoon genoeg.

Wat is het verschil tussen verse en gedroogde pasta?
Verse varianten zijn gemaakt van bloem en eieren en zijn maar een paar dagen houdbaar in de koelkast. Ze zijn in enkele minuten gaar. Gedroogde versies zijn gemaakt van griesmeel en water, weken houdbaar en hebben een langere kooktijd. Beide versies zijn lekker, maar hebben een iets andere textuur en smaak.

Is volkoren pasta gezonder dan gewone pasta?
Volkoren varianten bevatten meer vezels en hebben een lagere glycemische index dan de witte versies. Dat betekent dat je langer verzadigd blijft en de bloedsuikerspiegel minder snel stijgt. Beide varianten kunnen deel uitmaken van een gevarieerd eetpatroon, afhankelijk van wat je nodig hebt.

Moet je pasta afspoelen na het koken?
Het is beter om deegwaren niet af te spoelen na het koken. Door het afspoelen verdwijnt het zetmeel van de buitenkant, en juist dat zetmeel zorgt ervoor dat de saus goed aan het product blijft plakken. Alleen bij koude gerechten, zoals pastasalade, kun je het afspoelen om het afkoelen te versnellen.