Pasta: van klassiek gerecht tot veelzijdige keukenster

Pasta is een van de meest gegeten gerechten ter wereld, en dat is niet zo vreemd. Het is makkelijk te maken, betaalbaar en past bij bijna elke smaak. Van een simpele tomatensaus op een doordeweekse avond tot een uitgebreide maaltijd voor gasten: noedels en slierten in alle soorten en maten passen overal bij. Toch weten veel mensen maar weinig over wat pastasoorten eigenlijk van elkaar onderscheidt, hoe je ze het beste kookt en wat je er allemaal mee kunt doen.

Hoe pasta werd wat het nu is

De geschiedenis van dit Italiaanse basisproduct gaat verder terug dan de meeste mensen denken. Hoewel Italië vaak wordt gezien als het thuisland, zijn er aanwijzingen dat vergelijkbare deegproducten al duizenden jaren geleden in Azië werden gegeten. In Italië zelf groeide de productie vanaf de dertiende eeuw uit tot een echte ambacht. Italianen begonnen deeg van durumtarwe en water te drogen, zodat het lang houdbaar bleef. Dat was handig voor zeelieden en reizigers. Zo verspreidden de gedroogde slierten zich langzaam over heel Europa. Vandaag de dag is het Italiaanse deegwaren in meer dan honderd vormen te vinden, van brede lasagnevellen tot kleine korrels zoals orzo.

De vele vormen en wat ze bijzonder maakt

Er bestaan meer dan driehonderd verschillende pastasoorten, en elke vorm heeft zijn eigen doel. Lange, dunne varianten zoals spaghetti of tagliatelle zijn goed voor lichte sauzen die goed aan het deeg blijven kleven. Korte soorten zoals penne of rigatoni houden dikke, stevige sauzen beter vast dankzij hun holle binnenkant of ribbels. Dan zijn er ook de kleinere soorten zoals orzo, die lijkt op rijstkorrels. Orzo is technisch gezien gewoon pasta van durumtarwe, maar door de kleine vorm wordt het ook wel in soepen, salades of als bijgerecht gebruikt. Voor een volledige maaltijd reken je bij orzo ongeveer honderd gram ongekookt per persoon, wat neerkomt op zo’n tweehonderd gram na het koken. De vorm bepaalt dus echt hoe je het gerecht aanpakt en welke andere ingrediënten er goed bij passen.

Koken, bereiden en veelgemaakte fouten

Veel mensen koken deegwaren op dezelfde manier, maar er zijn een paar dingen die het resultaat sterk verbeteren. Gebruik altijd een grote pan met ruim water, zodat de stukken genoeg ruimte hebben en niet aan elkaar plakken. Zout het water flink voordat je het deeg erin gooit: dit is het enige moment waarop de smaak echt in het deeg trekt. De kooktijd staat op de verpakking, maar proef altijd zelf. Al dente, waarbij het deeg nog een kleine bite heeft, geeft het beste resultaat. Een andere veelgemaakte fout is het afgieten van alle kookwater. Bewaar altijd een kopje van dit zetmeelrijke water. Door een scheutje aan de saus toe te voegen, wordt die gebonden en blijft hij beter aan het deeg hangen. Verse varianten, zoals verse lasagnevellen of gevulde tortellini, zijn sneller gaar dan gedroogde soorten en vragen om extra aandacht bij het koken.

Voedingswaarde en een plek in een gevarieerd eetpatroon

Deegwaren op basis van durumtarwe bevatten koolhydraten die het lichaam langzaam opneemt, waardoor je langer een vol gevoel hebt. Per honderd gram ongekookt product zitten er gemiddeld zo’n 350 kilocalorieën in, samen met eiwitten, een kleine hoeveelheid vet en vezels. Volkoren varianten bevatten meer vezels en voedingsstoffen dan witte soorten. De combinatie met groenten, peulvruchten of magere eiwitten zoals vis of kip maakt van een bord slierten een complete maaltijd. Een gemiddelde portie voor een volwassene ligt rond de 75 tot 100 gram ongekookt, afhankelijk van of het een hoofd of bijgerecht is. Wie minder koolhydraten wil eten, kiest soms voor alternatieven van linzen, kikkererwten of groente, maar het originele product blijft voor velen een vertrouwd en gewaardeerd deel van het dagelijkse menu.

Veelgestelde vragen

Hoeveel pasta kook je per persoon?
Voor een volledige maaltijd reken je 75 tot 100 gram ongekookt per persoon. Als bijgerecht is 50 tot 70 gram genoeg. Na het koken verdubbelt het gewicht ongeveer door het opgenomen water.

Wat is het verschil tussen verse en gedroogde pasta?
Verse pasta wordt gemaakt van zacht tarwemeel en eieren, en is binnen twee tot vier minuten gaar. Gedroogde pasta is gemaakt van durumtarwe en water, heeft een langere kooktijd en is maanden houdbaar. Gedroogde varianten zijn iets steviger van structuur en geschikt voor zwaardere sauzen.

Mag je pasta bewaren na het koken?
Gekookte pasta kun je tot drie dagen bewaren in de koelkast, in een afgesloten bakje. Voeg een klein scheutje olijfolie toe om plakken te voorkomen. Opwarmen kan in de magnetron of kort in een pan met een beetje saus of water.

Is volkoren pasta gezonder dan gewone pasta?
Volkoren pasta bevat meer vezels, vitamines en mineralen dan de witte variant. Vezels helpen bij een goede spijsvertering en zorgen voor een langer verzadigd gevoel. De caloriewaarde verschilt nauwelijks tussen de twee soorten.